Het zuiver saldo van een nalatenschap is de waarde van de bezittingen min de schulden van de overledene en andere schulden die voor de berekening meetellen. Is de uitkomst positief, dan is er een overschot. Is de uitkomst negatief, dan zijn de schulden hoger dan de bezittingen.
Het saldo geeft een beeld van de omvang van de nalatenschap. Het is niet automatisch het bedrag dat één erfgenaam ontvangt.
Zo bereken je het zuiver saldo van de nalatenschap
Maak eerst een overzicht van de bezittingen en schulden. Je gebruikt daarbij in beginsel de situatie op de overlijdensdatum. Voor de afwikkeling kunnen ook kosten meetellen die door het overlijden ontstaan, zoals uitvaartkosten.
Bij de bezittingen kun je denken aan:
- Bank- en spaartegoeden en beleggingen.
- Een woning of een aandeel daarin.
- Een auto, waardevolle spullen en de inboedel.
- Bedragen die anderen nog aan de overledene moeten betalen.
Tel daarna de schulden op die voor jouw berekening meetellen. Denk aan een hypotheek, persoonlijke leningen, openstaande rekeningen en nog te betalen belastingen van de overledene. Ook uitvaartkosten en bepaalde verplichtingen uit een testament kunnen een rol spelen.
Trek het totaal van de schulden af van de totale waarde van de bezittingen. Een woning telt dus mee als bezit, terwijl de hypotheek als schuld meetelt. Trek de hypotheek niet nog eens af van een woningwaarde waarin je die schuld al hebt verwerkt.
Welke waarde neem je voor bezittingen?
Geld op een bankrekening heeft een duidelijk bedrag. Bij een woning, auto of inboedel moet je de waarde bepalen. De verkoopopbrengst kan daarvoor een aanwijzing zijn, maar die is niet altijd meteen bekend. Een taxatie kan helpen als een goed veel waard is of als erfgenamen het niet eens zijn over de waarde.
Was de overledene getrouwd of waren bezittingen samen met iemand anders eigendom? Dan hoort niet vanzelf de volledige waarde van ieder gezamenlijk bezit bij de nalatenschap. Eerst moet duidelijk zijn welk deel van de overledene was.
Verplichtingen die je makkelijk mist
Niet iedere schuld staat op een recente rekening. Kinderen kunnen bijvoorbeeld nog een geldvordering hebben uit de nalatenschap van hun eerder overleden ouder. Zo’n vordering kan opeisbaar worden bij het overlijden van de andere ouder en het saldo verlagen.
Ook kan een testament bepalen dat iemand een bedrag of een bepaald goed krijgt. Zo’n legaat is een verplichting van de nalatenschap. Of en hoe je die verplichting meeneemt, hangt af van het doel van de berekening.
Is het saldo hetzelfde als de belastbare erfenis?
Nee. Voor de erfbelasting gelden eigen regels voor de waardering van bezittingen en voor welke schulden en kosten aftrekbaar zijn. Zo zijn niet alle kosten van de afwikkeling aftrekbaar. De erfbelasting zelf is ook niet hetzelfde als een schuld die de overledene bij leven had.
Het bedrag waarover iemand erfbelasting betaalt, hangt daarnaast af van wat die persoon verkrijgt en welke vrijstelling geldt. Een positief saldo betekent daarom niet dat iedere erfgenaam hetzelfde bedrag ontvangt of daarover hetzelfde bedrag aan belasting betaalt.
Een eerste overzicht geeft houvast, maar blijft een voorlopig saldo zolang waarden of schulden niet vaststaan. Een notaris kan helpen om onduidelijke eigendomsverhoudingen en verplichtingen uit het testament in de berekening te verwerken.
