Het verschil tussen curatele en bewind zit in de bescherming en de gevolgen voor je zelfstandigheid. Bewind gaat over geld en bezittingen. Curatele gaat over zowel financiële als persoonlijke belangen en maakt iemand in principe handelingsonbekwaam. Curatele is daarom een zwaardere maatregel.
De kantonrechter bepaalt welke bescherming nodig is. Daarbij geldt dat een lichtere maatregel de voorkeur heeft als die voldoende bescherming biedt.
Verschil tussen curatele en bewind in één overzicht
| Onderwerp | Bewind | Curatele |
|---|---|---|
| Bescherming | Geld en bezittingen die onder bewind staan | Financiële én persoonlijke belangen |
| Vertegenwoordiger | Bewindvoerder | Curator |
| Zelf beslissen | Beperkt bij goederen die onder bewind staan | Voor veel rechtshandelingen toestemming nodig |
| Zorg en behandeling | De bewindvoerder beslist daar niet over | De curator kan hierbij vertegenwoordigen |
Wat mag je zelf beslissen bij bewind?
Bij bewind blijven je rechten buiten het bewind in principe hetzelfde. Je blijft handelingsbekwaam: je kunt dus zelf rechtshandelingen verrichten, zoals een overeenkomst sluiten. Voor geld en bezittingen die onder bewind staan, gelden wel beperkingen.
De bewindvoerder beheert de goederen die onder het bewind vallen. Wil je bijvoorbeeld een woning verkopen die onder bewind staat, dan kun je dat niet zomaar alleen doen. Bij belangrijke beslissingen kan ook toestemming van de kantonrechter nodig zijn. Niet altijd hoeven al je bezittingen onder bewind te staan.
Een bewindvoerder neemt geen beslissingen over je verzorging of behandeling. Kun je ook je persoonlijke belangen niet goed behartigen, dan kan naast bewind een mentor worden benoemd.
Wat verandert er bij curatele?
Bij curatele word je in principe handelingsonbekwaam. Dat betekent dat je voor veel rechtshandelingen toestemming van je curator nodig hebt. De curator behartigt zowel je financiële belangen als je belangen rond verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding.
Handelingsonbekwaam betekent niet dat je niets meer zelf mag beslissen. Voor gewone dagelijkse handelingen bestaan uitzonderingen. Ook bij medische zorg blijft je eigen beslissing van belang als je de informatie over die behandeling begrijpt en zelf een keuze kunt maken.
Curatele heeft dus meer gevolgen voor je zelfstandigheid dan bewind. Een curator mag niet alle hoogstpersoonlijke beslissingen voor je nemen en moet je zoveel mogelijk bij keuzes betrekken.
Wanneer past bewind en wanneer curatele?
Bewind kan passend zijn als iemand vooral hulp nodig heeft bij geldzaken, bijvoorbeeld door een lichamelijke of geestelijke toestand, problematische schulden of overmatige uitgaven. Voor persoonlijke keuzes blijft dan ruimte bij de betrokkene zelf.
Curatele komt in beeld als iemand zijn financiële én persoonlijke belangen onvoldoende kan behartigen en een minder ingrijpende maatregel niet genoeg bescherming biedt. De kantonrechter benoemt de bewindvoerder of curator en houdt toezicht op de uitvoering.
Welke maatregel past, hangt af van wat iemand nog zelf kan en waar bescherming nodig is. Gaat het probleem alleen over geld en bezittingen, dan is curatele doorgaans ingrijpender dan nodig.
