Bij de wettelijke verdeling van een erfenis krijgt een kind zijn kindsdeel als geldvordering op de langstlevende partner van de overleden ouder. Het kind is dus wel erfgenaam, maar krijgt meestal niet direct geld of spullen. De langstlevende krijgt de bezittingen en neemt de schulden van de nalatenschap voor zijn rekening.
Hoe werkt het kindsdeel bij de wettelijke verdeling?
De wettelijke verdeling geldt meestal als de overledene een echtgenoot of geregistreerd partner en ten minste één kind als erfgenamen achterlaat, zonder testament. Ook in een testament kan de wettelijke verdeling van toepassing zijn. Voor ongehuwd samenwonende partners geldt zij niet automatisch.
De langstlevende partner krijgt onder meer de woning, de banktegoeden en de spullen uit de nalatenschap. Daar staat een schuld aan ieder kind tegenover. Die schuld is even groot als het erfdeel van het kind en heet ook wel de kindsdeelvordering.
De langstlevende mag de bezittingen gebruiken en bijvoorbeeld het huis verkopen. Een kind wordt door zijn kindsdeel niet automatisch mede-eigenaar van het huis en kan daarom niet zelf een deel van de woning opeisen.
Van erfdeel naar geldvordering
Zonder afwijkende bepalingen in een testament erven de partner en de kinderen ieder een gelijk deel. Om de vordering vast te stellen, moet eerst duidelijk zijn wat de nalatenschap waard is. Daarvoor worden de bezittingen en schulden van de overledene op een rij gezet. Het eigen vermogen van de langstlevende hoort niet automatisch bij de nalatenschap.
Een voorbeeld: de nalatenschap bedraagt na aftrek van schulden € 240.000. De overledene laat een partner en twee kinderen achter. Ieder erfdeel is dan een derde, oftewel € 80.000. De partner krijgt de bezittingen en ieder kind krijgt een geldvordering van € 80.000 op de partner.
Het vastleggen van de waarde helpt om later te bepalen hoe hoog de schuld aan de kinderen is. Ook afspraken over rente kunnen gevolgen hebben voor het bedrag dat uiteindelijk moet worden betaald.
Wat betekent de verdeling voor kinderen?
De geldvordering is volgens de wet in beginsel opeisbaar bij het overlijden van de langstlevende, bij faillissement of bij toepassing van de wettelijke schuldsanering. Een testament kan extra momenten noemen waarop een kind betaling mag vragen.
De regeling beschermt de langstlevende, maar geeft kinderen geen zekerheid dat er later genoeg vermogen over is om hun vorderingen volledig te betalen. De langstlevende mag het vermogen namelijk gebruiken. Ook kunnen er andere schulden zijn.
In bepaalde situaties, bijvoorbeeld bij een nieuwe partner van de langstlevende, kan een kind een wilsrecht hebben. Daarmee kan het kind onder voorwaarden vragen om goederen over te dragen ter waarde van zijn vordering, terwijl de langstlevende die goederen vaak nog mag gebruiken.
Moet een kind tekenen voor de wettelijke verdeling?
Nee. De wettelijke verdeling ontstaat door het overlijden als aan de voorwaarden is voldaan. Daarvoor is geen handtekening van de kinderen nodig. Wel kunnen handtekeningen nodig zijn voor afspraken over de afwikkeling of voor een notariële akte.
Zijn de langstlevende en de kinderen het niet eens over de waarde van de nalatenschap of de hoogte van de vorderingen? Dan kan een notaris helpen om de bezittingen, schulden en erfdelen vast te leggen. Zo blijft duidelijk welk bedrag ieder kind bij de wettelijke verdeling tegoed heeft.
