Je kunt een geregistreerd partnerschap ontbinden via een advocaat en de rechter. Zijn jij en je partner het eens over de beëindiging en hebben jullie geen minderjarige kinderen over wie jullie samen het gezag hebben? Dan kunnen jullie het partnerschap ook zonder rechter beëindigen, met hulp van een notaris of advocaat. In beide gevallen is het partnerschap pas voorbij nadat de beëindiging is ingeschreven bij de gemeente.
Geregistreerd partnerschap ontbinden met of zonder rechter
Welke procedure je kunt volgen, hangt af van jullie situatie:
- Zonder rechter: jullie zijn het samen eens over de beëindiging en de afspraken die daarbij horen. Ook hebben jullie geen minderjarige kinderen over wie jullie samen het gezag hebben.
- Via de rechter: jullie hebben minderjarige kinderen over wie jullie samen het gezag hebben, of jullie worden het niet eens over de beëindiging. Ook als jullie wel samen afspraken kunnen maken, mogen jullie voor de rechter kiezen.
Een notaris of advocaat kan helpen bij een beëindiging zonder rechter. Voor een procedure bij de rechter heb je een advocaat nodig. Een mediator kan helpen om samen afspraken te maken, maar dient het verzoek alleen in als die ook advocaat is.
Beëindigen zonder rechter: dit zijn de stappen
Kunnen jullie het partnerschap zonder rechter beëindigen? Dan verloopt de procedure in grote lijnen zo:
- Bespreek de afspraken. Denk aan de verdeling van bezittingen en schulden en eventuele afspraken over de woning en inkomen.
- Schakel een notaris of advocaat in. Die helpt bij het vastleggen van de afspraken in een beëindigingsovereenkomst.
- Onderteken de overeenkomst en verklaring. De verklaring over de beëindiging wordt ook ondertekend door de notaris of advocaat.
- Laat de verklaring inschrijven. De verklaring gaat naar de gemeente waar het partnerschap is geregistreerd. Pas na inschrijving is het partnerschap beëindigd.
Alleen uit elkaar gaan of een eigen document ondertekenen is dus niet genoeg. Ook een overeenkomst die nog niet is ingeschreven, beëindigt het partnerschap niet.
Ontbinding via de rechtbank aanvragen
Bij een procedure via de rechtbank dient een advocaat een verzoek tot ontbinding in. Dat kan namens jullie samen of namens één van jullie. Bij een gezamenlijk verzoek kunnen jullie één advocaat inschakelen. Als één partner het verzoek doet, kan de andere partner daarop reageren met hulp van een eigen advocaat.
Hebben jullie samen het gezag over minderjarige kinderen, dan hoort bij het verzoek in principe een ouderschapsplan. Daarin staan afspraken over de verzorging en opvoeding. De rechter beoordeelt het verzoek en neemt een beslissing.
Na de uitspraak moet de ontbinding nog worden ingeschreven in de registers van de burgerlijke stand. De uitspraak zelf maakt het partnerschap dus nog niet definitief beëindigd. Je advocaat kan de inschrijving regelen.
Welke afspraken leg je vast?
In de beëindigingsovereenkomst of bij het verzoek aan de rechter kun je afspraken vastleggen over de gevolgen van het uit elkaar gaan. Een overzicht helpt om geen praktische zaken over te slaan:
- Wie krijgt welke bezittingen en hoe verdelen jullie gezamenlijke schulden?
- Wat gebeurt er met de woning en wie betaalt de kosten zolang jullie die nog delen?
- Welke afspraken maken jullie over eventuele betalingen aan elkaar?
- Wie regelt de inschrijving van de beëindiging?
Hebben jullie een koopwoning die op naam van één van jullie komt? Dan is voor de overdracht van het eigendom een notariële akte nodig. Een afspraak tussen jullie samen verandert niet automatisch de hypotheek: de geldverstrekker moet ermee instemmen als een van jullie uit de aansprakelijkheid voor de lening wordt ontslagen.
Wat kost een geregistreerd partnerschap ontbinden?
Zonder rechter betaal je voor de notaris of advocaat. De tarieven verschillen en hangen onder meer af van hoeveel begeleiding nodig is en hoe ingewikkeld jullie afspraken zijn. Vraag daarom een offerte waarin staat welke werkzaamheden zijn inbegrepen, zoals het opstellen van de overeenkomst en het regelen van de inschrijving.
Gaat de beëindiging via de rechter, dan betaal je advocaatkosten en griffierecht voor de behandeling door de rechtbank. Extra kosten kunnen ontstaan als jullie ieder een eigen advocaat nodig hebben of als een woning moet worden overgedragen.
Kun je een advocaat niet betalen? Mogelijk kom je in aanmerking voor gesubsidieerde rechtsbijstand. Daarbij betaal je meestal zelf een eigen bijdrage. Voor de eigen bijdrage of het griffierecht kun je onder voorwaarden bijzondere bijstand bij je gemeente aanvragen. Een rechtsbijstandsverzekering vergoedt soms een deel van de kosten.
Veelgestelde vragen over de beëindiging
Kun je een geregistreerd partnerschap online ontbinden?
Een deel van de procedure kan bij sommige aanbieders online verlopen. Ook dan blijft een notaris of advocaat nodig voor een beëindiging zonder rechter. Is een rechtbankprocedure nodig, dan dient een advocaat het verzoek in. In beide gevallen is inschrijving nodig.
Wat als je partner niet wil meewerken?
Dan kun je het partnerschap niet met een gezamenlijke overeenkomst zonder rechter beëindigen. Je kunt wel zelf via een advocaat een verzoek tot ontbinding bij de rechtbank indienen.
Hoe lang duurt de beëindiging?
Dat verschilt per situatie. Als jullie het eens zijn en snel afspraken kunnen vastleggen, zijn er minder stappen nodig dan bij een procedure met onenigheid. Bij de rechter hangt de duur ook af van de behandeling van de zaak. De beëindiging is pas definitief na inschrijving.
Begin met het verzamelen van jullie financiële gegevens en bespreek welke afspraken jullie samen kunnen maken. Zo wordt duidelijk of een notaris kan helpen bij beëindiging zonder rechter of dat een advocaat het verzoek bij de rechtbank moet indienen.
