Erfbelasting is belasting die je mogelijk betaalt over wat je van een overleden persoon krijgt. Je betaalt alleen belasting over het deel dat boven jouw vrijstelling uitkomt. Hoeveel dat is, hangt onder meer af van je relatie met de overledene. Zo was in 2025 voor kinderen de eerste € 25.490 vrijgesteld en gold daarboven een tarief van 10% voor de eerste schijf.
De Belastingdienst berekent de belasting per verkrijger. Dat betekent dat niet alleen de totale waarde van de nalatenschap telt, maar ook wat jij daaruit ontvangt.
Hoe werkt erfbelasting?
Een nalatenschap bestaat uit bezittingen en schulden. Bezittingen kunnen bijvoorbeeld geld, beleggingen en spullen zijn. Voor de belasting wordt vastgesteld wat ieder van de erfgenamen of andere verkrijgers ontvangt. Daarna wordt gekeken welke vrijstelling en welk tarief voor die persoon gelden.
Je hoeft niet altijd direct geld op je rekening te krijgen om met erfbelasting te maken te krijgen. Ook een recht op een bedrag kan voor de belasting meetellen. Dat speelt bijvoorbeeld wanneer kinderen bij een wettelijke verdeling een geldvordering op de langstlevende ouder krijgen.
Wat bepaalt hoeveel belasting je betaalt?
Voor de berekening zijn vooral deze gegevens van belang:
- De waarde van je verkrijging: dit is de waarde van wat je erft, na toepassing van de regels voor schulden en andere posten.
- Je relatie met de overledene: die bepaalt welke vrijstelling en tarieven voor jou gelden.
- De vrijstelling: dit is het deel waarover je geen erfbelasting betaalt.
- Het tarief: over het bedrag boven de vrijstelling kan meer dan één tarief gelden.
Partners hebben doorgaans een ruimere vrijstelling dan kinderen en andere erfgenamen. Samenwoners zijn niet automatisch partners voor de erfbelasting: daarvoor gelden voorwaarden.
Bij de erfbelasting voor een kind gelden andere regels dan bij erfbelasting voor een verkrijging van een tante. Broers, zussen, neven en nichten vallen voor het tarief in de groep overige verkrijgers.
Erfbelasting berekenen
Begin met de waarde van jouw deel van de erfenis en trek de vrijstelling af die voor jou geldt. Over wat overblijft, bereken je de belasting volgens de tariefschijven. Het hogere tarief geldt alleen voor het deel dat in de hogere schijf valt, niet voor de hele belaste verkrijging.
Voor een kind gold in 2025 een vrijstelling van € 25.490. Over de eerste € 154.197 van het bedrag boven die vrijstelling gold in dat jaar een tarief van 10%. Voor het deel daarboven gold 20%.
De vrijstellingen en schijfgrenzen kunnen per jaar veranderen. De datum van overlijden bepaalt welke bedragen van toepassing zijn. Met de rekenhulp erfbelasting van de Belastingdienst kun je een indicatie maken. Bij bijzondere rechten of bepalingen in een testament kan de uiteindelijke berekening afwijken.
Welke waarde telt mee?
Voor de aangifte wordt gekeken naar de waarde van de bezittingen en schulden rond het moment van overlijden. Hoe een bezit wordt gewaardeerd, hangt af van het soort bezit en de belastingregels die daarvoor gelden.
Bij erfbelasting over een huis kan de waarde van de woning een groot deel van de verkrijging vormen, terwijl er niet meteen genoeg geld beschikbaar is om de belasting te betalen. Ook schulden die bij de nalatenschap horen kunnen invloed hebben op de berekening.
Een testament kan de verdeling en daarmee de belasting per persoon beïnvloeden. Dat een bezit nog niet is verdeeld, betekent niet vanzelf dat er geen belasting verschuldigd is.
Van aangifte naar aanslag
Als de Belastingdienst verwacht dat aangifte nodig is, ontvangen nabestaanden meestal een brief. Volgens de informatie over erfbelasting komt die brief vaak ongeveer vier maanden na het overlijden. In de brief staat hoe je aangifte doet en voor welke datum die binnen moet zijn.
Verwacht je dat er belasting betaald moet worden, maar is er geen brief gekomen? Neem dan contact op met de Belastingdienst. Na de aangifte berekent de Belastingdienst de belasting en volgt een aanslag met het te betalen bedrag.
Een erfgenaam kan de aangifte voor meerdere erfgenamen verzorgen. Daarvoor zijn gegevens nodig over de nalatenschap en over wat ieder ontvangt. Een notaris of belastingadviseur kan daarbij helpen, maar hulp is niet altijd nodig.
Veelgestelde vragen over erfbelasting
Wie betaalt de belasting?
In beginsel betaalt iedere verkrijger belasting over de eigen verkrijging. In een testament kan ook zijn geregeld dat iemand iets vrij van recht krijgt. Dan komt de belasting niet voor rekening van die verkrijger zelf.
Hoe lang duurt het voordat de aanslag komt?
Dat verschilt per aangifte. De Belastingdienst moet de gegevens eerst beoordelen. Een aangifte waarbij extra vragen ontstaan, kan meer tijd kosten.
Kan de aanslag later veranderen?
Ja. Als na de aangifte blijkt dat gegevens niet kloppen of veranderen, kan dat gevolgen hebben voor de berekening. Geef een ontdekking zoals een vergeten bezitting of schuld door aan de Belastingdienst.
Speelt erfbelasting ook bij een erfenis uit het buitenland?
Dat kan. Of Nederland erfbelasting heft, hangt onder meer af van de woonplaats en nationaliteit van de overledene en van de regels die in de situatie gelden. Ook een ander land kan belasting heffen.
Verzamel voor een berekening de gegevens over de bezittingen, schulden en verdeling. Daarmee kun je per verkrijger nagaan welk bedrag boven de vrijstelling uitkomt.
