Een stichting oprichting is minder ingewikkeld dan veel mensen denken, maar er komt wel het een en ander bij kijken. Een stichting is een rechtsvorm waarbij het niet gaat om winst maken, maar om het bereiken van een bepaald doel. Dat doel kan van alles zijn: kunst en cultuur ondersteunen, mensen in nood helpen, of een gemeenschap bij elkaar brengen. Wil je weten hoe je zo’n organisatie opzet, wat de regels zijn en waar je op moet letten? Dan lees je hier alles wat je nodig hebt.
Pagina inhoud
Wat een stichting anders maakt dan andere rechtsvormen
Een stichting verschilt op een belangrijk punt van een bedrijf of vereniging: leden of aandeelhouders heeft ze niet. De organisatie bestaat om een doel te dienen, niet om geld uit te keren aan mensen achter de schermen. Winst maken mag wel, maar dat geld moet terug in de organisatie gaan en ingezet worden voor het doel dat in de statuten staat. Dit maakt een stichting aantrekkelijk voor mensen die zich inzetten voor een goed doel, een cultureel project of maatschappelijk initiatief. Het bestuur neemt de beslissingen, en dat bestuur bestaat uit minimaal één persoon. Er is geen ledenvergadering die meestemt, zoals bij een vereniging. Dat geeft het bestuur veel vrijheid, maar ook veel verantwoordelijkheid.
De stappen voor het oprichten van een stichting
Wie een stichting wil starten, begint met het bepalen van de naam en de doelstelling. De naam mag niet verwarrend zijn of al in gebruik zijn door een andere organisatie. De doelstelling beschrijft wat de stichting wil bereiken en moet duidelijk en concreet zijn. Daarna ga je naar een notaris, want de oprichting van een stichting moet via een notariële akte verlopen. De notaris stelt de statuten op, daarin staan de naam, het doel, de regels voor het bestuur en andere belangrijke afspraken. Na de oprichting schrijf je de stichting in bij de Kamer van Koophandel. Dat is verplicht. Vervolgens open je een bankrekening op naam van de stichting en zorg je dat de financiën van de stichting gescheiden zijn van je privégeld. Tot slot stel je een begroting op, zodat je weet welke inkomsten je nodig hebt en hoe je die gaat gebruiken.
Kosten en financiering van een nieuwe stichting
Geld speelt een grote rol bij het opzetten van een stichting. De notariskosten voor de oprichting liggen gemiddeld tussen de 300 en 700 euro, afhankelijk van de notaris en de complexiteit van de statuten. Daarna betaal je inschrijvingskosten bij de Kamer van Koophandel. Dat is een eenmalig bedrag. Heb je de stichting eenmaal opgericht, dan moet je nadenken over hoe je inkomsten binnenkrijgt. Dat kan via subsidies van de gemeente of het Rijk, via donaties van particulieren, via sponsoring door bedrijven of via fondsenwerving. Veel stichtingen vragen ook een ANBI status aan. ANBI staat voor Algemeen Nut Beogende Instelling. Met die status kunnen donateurs hun gift aftrekken van de belasting, wat doneren aantrekkelijker maakt. De Belastingdienst beoordeelt of een stichting in aanmerking komt voor deze status.
Bestuur, statuten en aansprakelijkheid
De statuten zijn het fundament van elke stichting. Daarin leg je vast wat het doel is, hoe het bestuur is samengesteld, hoe besluiten worden genomen en wat er gebeurt als de stichting wordt opgeheven. Het bestuur is verantwoordelijk voor alles wat de stichting doet. Als bestuurder ben je in principe niet persoonlijk aansprakelijk voor schulden van de stichting, zolang je je taak goed uitvoert. Gaat het mis door nalatigheid of wanbeheer, dan kan dat anders liggen. Zorg daarom voor goede afspraken binnen het bestuur, houd de administratie bij en zorg dat je jaarlijks een financieel overzicht opstelt. Voor grotere stichtingen kan een toezichthoudend orgaan, ook wel raad van toezicht genoemd, extra houvast geven. Dat orgaan controleert of het bestuur zijn werk goed doet en kan ingrijpen als dat nodig is.
Veelgestelde vragen
Kan ik een stichting alleen oprichten, zonder andere mensen erbij?
Ja, een stichting alleen oprichten is mogelijk. Je hebt wettelijk gezien geen medeoprichters of medebestuursleden nodig. Je kunt de enige bestuurder zijn. Wel is het verstandig om na te denken over wat er gebeurt als jij wegvalt. Een stichting met maar één bestuurder is kwetsbaar als diegene ziek wordt of stopt.
Moet een stichting altijd een notaris inschakelen?
Ja, voor de oprichting van een stichting is een notaris verplicht. De notaris stelt de oprichtingsakte op met daarin de statuten. Zonder deze akte is de stichting niet rechtsgeldig opgericht. Je kunt wel zelf een conceptversie van de statuten aanleveren om de notariskosten te beperken.
Wat is het verschil tussen een stichting en een vereniging?
Een stichting heeft geen leden, een vereniging wel. Bij een vereniging hebben leden stemrecht en kunnen zij meebeslissen over het beleid. Bij een stichting is het bestuur de enige beslisser. Een stichting is daardoor beter geschikt voor situaties waarin één partij het doel wil bepalen en uitvoeren, zonder inbreng van een ledenvergadering.
Hoe lang duurt het voordat een stichting officieel is opgericht?
De doorlooptijd hangt af van hoe snel de notaris beschikbaar is en hoe vlot de inschrijving bij de Kamer van Koophandel verloopt. In de praktijk duurt het oprichten van een stichting gemiddeld een paar weken tot een maand. Als je de ANBI status wilt aanvragen, kan dat nog enkele maanden extra duren.
