Bij voogdij na overlijden krijgt iemand anders dan een ouder het gezag over je minderjarige kind. Dat gebeurt als er na het overlijden geen ouder meer is die het gezag kan uitoefenen. Heb je een voogd aangewezen, dan kan die persoon de voogdij aanvaarden. Is er niemand aangewezen of wil de aangewezen persoon geen voogd worden, dan beslist de rechter.
Voogdij na overlijden van één ouder
Hadden jij en de andere ouder samen het gezag en overlijdt één van jullie? Dan houdt de andere ouder in principe het gezag. Een door de overleden ouder aangewezen voogd neemt het gezag dan niet over.
Anders ligt het als alleen de overleden ouder gezag had. De andere ouder krijgt dat gezag niet in alle gevallen vanzelf. Die ouder kan de rechter vragen om het gezag toe te kennen. Ook als de overleden ouder een voogd heeft aangewezen, kan de andere ouder zo’n verzoek doen. De rechter beoordeelt dan wat in de situatie van het kind passend is.
Had een ouder samen met een partner die geen ouder is het gezag? Na het overlijden van de ouder kan die partner van rechtswege voogd worden. De andere ouder kan de rechter vragen om het gezag te krijgen.
Als beide ouders zijn overleden
Zijn beide ouders overleden en is er een voogd aangewezen? Dan moet die persoon de voogdij eerst aanvaarden. Dat gebeurt met een verklaring bij de rechtbank. Pas daarna oefent de voogd het gezag uit. Iemand die je hebt aangewezen, kan de taak ook weigeren, bijvoorbeeld omdat de persoonlijke omstandigheden zijn veranderd.
Hebben de ouders verschillende personen aangewezen, dan hangt het van de situatie af wie voogd wordt. Als niet duidelijk is welke aanwijzing geldt, kan de rechter een beslissing nemen. Je kunt daarom het beste met elkaar bespreken wie je wilt aanwijzen en of die persoon bereid is de taak op zich te nemen.
Een voogd hoeft het kind niet zelf in huis te nemen. De voogd blijft wel verantwoordelijk voor beslissingen over de verzorging en opvoeding en kan besluiten dat het kind bij iemand anders woont.
Wat gebeurt er als er geen voogd is aangewezen?
Als er na het overlijden geen ouder met gezag en geen beschikbare aangewezen voogd is, benoemt de rechter een voogd. Daarbij kijkt de rechter naar de situatie van het kind. Familie en andere betrokkenen kunnen worden gehoord. Ook de Raad voor de Kinderbescherming kan bij de beoordeling betrokken zijn.
Een kind van 12 jaar of ouder krijgt in zo’n procedure in principe de gelegenheid om zijn of haar mening te geven. Een jonger kind kan soms ook worden gehoord. De rechter neemt de uiteindelijke beslissing.
Wat doet een voogd na het overlijden?
De voogd neemt beslissingen over het minderjarige kind, bijvoorbeeld over school, medische zorg en de plek waar het kind woont. De voogd vertegenwoordigt het kind ook bij officiële zaken.
In principe beheert de voogd ook het vermogen van het kind. Voor geld dat je kind van je erft, kun je in je testament een andere bewindvoerder aanwijzen. Zo kun je de zorg voor je kind en het beheer van de erfenis bij verschillende personen leggen.
Je kunt een voogd aanwijzen via het gezagsregister of in je testament. Bespreek je keuze met de beoogde voogd en vertel waar je kind zich thuis voelt. Dat geeft degene die na je overlijden de zorg op zich neemt praktische houvast.
