Een testament opstellen zonder notaris kan in Nederland in gewone omstandigheden niet. Je kunt je wensen zelf opschrijven, maar een brief of document op je computer is geen geldig testament. Daarvoor moet een notaris betrokken zijn.
Zelf voorbereiden kan wel. Zo kun je alvast bepalen wat je wilt regelen en gerichter met de notaris bespreken wat mogelijk is.
Waarom kun je geen testament opstellen zonder notaris?
Een testament heeft gevolgen voor je nalatenschap na je overlijden. De wet stelt daarom eisen aan de manier waarop je het vastlegt. Bij een gewoon testament maakt de notaris een akte. Je ondertekent die bij de notaris, die de akte ook ondertekent.
De notaris bespreekt je keuzes met je en beoordeelt of je begrijpt wat je vastlegt. Ook let de notaris erop of je je keuzes vrijwillig maakt. Een testament kun je laten maken vanaf 16 jaar, als je wilsbekwaam bent. Dat betekent dat je de gevolgen van je keuzes kunt begrijpen.
Het bestaan van je testament wordt aangemeld bij het Centraal Testamentenregister. De inhoud staat niet in dat register. Het register helpt nabestaanden na je overlijden te achterhalen of je een testament had en bij welke notaris het is gemaakt.
Wat gebeurt er met een zelfgeschreven document?
Schrijf je zelf op wie je erfgenamen moeten zijn en bewaar je dat document thuis? Dan is het geen geldig testament, ook niet als je het ondertekent of met je familie bespreekt. Je nabestaanden kunnen daardoor met een andere verdeling te maken krijgen dan jij voor ogen had.
Met een handgeschreven, gedateerd en ondertekend codicil kun je zonder notaris wel bepaalde persoonlijke spullen aan iemand nalaten, maar je kunt er geen erfgenamen mee aanwijzen.
Er bestaat ook een mogelijkheid om een zelfgeschreven uiterste wil bij een notaris in bewaring te geven. Daarvoor is een notariële akte van bewaargeving nodig. Ook via die weg maak je dus geen testament zonder notaris.
Zelf je testament voorbereiden
Je hoeft niet met een uitgewerkt juridisch document naar de notaris. Een overzicht in je eigen woorden is een goed begin. Denk vooraf na over deze punten:
- Je situatie: noteer met wie je samenleeft en wie je naaste familieleden zijn.
- Je bezittingen en schulden: maak een overzicht, bijvoorbeeld van je woning, spaargeld en leningen.
- Je wensen: schrijf op wie je wilt laten erven en of iemand een bepaald voorwerp of bedrag moet krijgen.
- Je vragen: noteer wat je niet zeker weet, zodat je dit met de notaris kunt bespreken.
De notaris kan uitleggen hoe je wensen juridisch worden vastgelegd en welke grenzen de wet stelt. Gebruik je een online vragenlijst om je testament voor te bereiden, dan blijft de notaris nodig voor het maken van een geldig testament.
Een eigen overzicht kan tijd besparen, maar vervangt de notariële stap niet. Vergelijk daarom notarissen op prijs en op wat bij hun dienstverlening is inbegrepen voordat je een afspraak maakt.
