Een erfenis zuiver aanvaarden betekent dat je de bezittingen én de schulden van de overledene accepteert. Zijn de schulden hoger dan de bezittingen, dan kun je die ook met je eigen geld moeten betalen. Zuiver aanvaarden kan bewust met een verklaring, maar ook onbedoeld door wat je met de spullen uit de erfenis doet.
Wat gebeurt er als je een erfenis zuiver aanvaardt?
Als je zuiver aanvaardt, krijg je recht op jouw aandeel in de nalatenschap. Daar horen niet alleen geld en spullen bij, maar ook schulden, zoals openstaande rekeningen of een hypotheekschuld. Zijn er meer erfgenamen, dan krijgt ieder zijn eigen aandeel volgens de wet of het testament.
Het risico is dat je vooraf niet alle schulden kent. Blijkt later dat de nalatenschap negatief is, dan ben je als zuiver aanvaardende erfgenaam ook met je privévermogen aansprakelijk voor de schulden van de nalatenschap. Dat je geen geld uit de erfenis overhoudt, betekent dus niet dat je zelf niets hoeft te betalen.
Zuivere aanvaarding kan een logische keuze zijn als duidelijk is dat er ruim voldoende bezittingen zijn om alle schulden te betalen. De afwikkeling kan dan eenvoudiger en sneller zijn dan bij beneficiaire aanvaarding. Bij twijfel over de schulden is dat voordeel minder zwaarwegend dan het risico op een rekening uit eigen zak.
Hoe kun je een erfenis zuiver aanvaarden?
Je kunt een verklaring van zuivere aanvaarding afleggen bij de rechtbank. Dat is niet verplicht: je kunt ook op een andere manier duidelijk maken dat je de erfenis zonder voorbehoud accepteert, bijvoorbeeld in een verklaring aan de notaris.
Daarnaast kun je door je gedrag zuiver aanvaarden, ook als je dat niet bedoelt. Het gaat om handelingen waarbij je goederen van de nalatenschap verkoopt, op een andere manier aan de nalatenschap onttrekt of daarmee schuldeisers benadeelt. Denk aan het verkopen van een waardevol meubel uit de woning en de opbrengst voor jezelf houden.
Niet alles wat je na een overlijden regelt, betekent dat je zuiver aanvaardt. Spullen veiligstellen of de administratie bekijken om schulden en bezittingen in kaart te brengen, valt in het algemeen onder beheer. Of een handeling gevolgen heeft, hangt af van de omstandigheden. Neem daarom geen spullen voor jezelf mee en verkoop niets voordat je een keuze hebt gemaakt.
Kun je na zuiver aanvaarden nog van keuze veranderen?
Een keuze voor zuivere aanvaarding staat in principe vast. Je kunt de erfenis daarna niet alsnog verwerpen omdat blijkt dat er meer schulden zijn dan je dacht.
Er is een uitzondering voor een onverwachte schuld. Als je die schuld niet kende en ook niet behoorde te kennen, kun je de kantonrechter vragen om alsnog beneficiair te mogen aanvaarden. Daarvoor moet je binnen drie maanden na de ontdekking van de schuld een verzoek indienen. Toestemming is niet vanzelfsprekend: van een erfgenaam wordt verwacht dat die vóór het aanvaarden onderzoek doet, bijvoorbeeld in de administratie van de overledene.
Is de erfenis al verdeeld, dan kun je de kantonrechter onder voorwaarden vragen je te ontslaan van de verplichting om een onverwachte schuld uit je eigen vermogen te betalen. Neem bij zo’n schuld snel contact op met een notaris of erfrechtspecialist.
Wanneer past zuiver aanvaarden niet goed?
Zijn de administratie en de schulden nog onduidelijk, dan geeft zuiver aanvaarden weinig bescherming. Bij beneficiaire aanvaarding ben je in principe niet met je eigen vermogen aansprakelijk voor schulden uit de erfenis, maar moet de nalatenschap meestal volgens bijzondere regels worden afgewikkeld. Ook daarbij kun je persoonlijk aansprakelijk worden als je die regels niet goed volgt.
Een minderjarige kan een erfenis niet zuiver aanvaarden. Die bescherming voorkomt dat een kind door deze keuze met privéschulden uit de nalatenschap blijft zitten.
Zet vóór je beslissing de bezittingen en schulden op een rij. Zo kun je beter beoordelen of zuiver aanvaarden past bij de financiële situatie van de nalatenschap.
