Een erfenis weigeren zonder kosten is in Nederland meestal niet mogelijk: voor de verklaring bij de rechtbank betaal je doorgaans griffierecht. Je kunt wel besparen door de verklaring zelf in te dienen. Heb je een laag inkomen en weinig vermogen, dan kun je mogelijk bijzondere bijstand krijgen voor deze kosten.
Een notaris is voor het weigeren van een erfenis niet verplicht. Schakel je er toch een in, dan betaal je naast de rechtbankkosten meestal ook voor de hulp van de notaris.
Erfenis weigeren zonder kosten van een notaris
Een erfenis weigeren heet officieel verwerpen. Dat doe je met een verklaring bij de rechtbank van het gebied waar de overledene het laatst woonde. Je kunt dit zelf regelen met het formulier van Rechtspraak. Daarop geef je aan dat je de nalatenschap verwerpt en voeg je de gevraagde documenten toe.
Door het formulier zelf in te dienen, voorkom je notariskosten. Het griffierecht blijft dan normaal gesproken wel verschuldigd. Dit is het bedrag dat de rechtbank rekent voor het behandelen van de verklaring. Het actuele tarief staat op Rechtspraak.nl.
Kun je de rechtbankkosten delen?
Willen meer erfgenamen een verklaring over dezelfde nalatenschap afleggen? Dan kan het goedkoper zijn om de verklaringen tegelijk bij de rechtbank in te dienen. Erfgenamen betalen dan gezamenlijk één keer griffierecht. Dat bedrag kunnen zij onderling verdelen.
Bespreek vooraf wie de formulieren verzamelt en indient. Dien je jouw verklaring apart in, dan kun je ook apart griffierecht verschuldigd zijn. Wacht niet met je keuze als je daardoor in de problemen komt met een gestelde termijn.
Bijzondere bijstand voor de kosten
Kun je het griffierecht niet betalen? Dan kun je bij je gemeente bijzondere bijstand aanvragen. Dat is een vergoeding voor noodzakelijke kosten die je niet zelf kunt betalen. De gemeente beoordeelt onder meer je inkomen, vermogen en persoonlijke situatie.
Een vergoeding is niet vanzelfsprekend en hoeft niet alle kosten te dekken. Vraag de gemeente daarom hoe je de aanvraag doet en of je die moet indienen voordat je de kosten maakt. Bespaar je op die manier het volledige griffierecht en regel je de verklaring zelf, dan kan het weigeren voor jou per saldo zonder kosten zijn.
Geldt gratis weigeren ook in België?
In België bestaat een regeling waarbij bepaalde kleine of negatieve nalatenschappen kosteloos via de notaris kunnen worden verworpen. Daarvoor geldt een grens voor het nettovermogen van de nalatenschap. Die Belgische regeling geldt niet automatisch voor een Nederlandse erfenis.
Bij een Nederlandse nalatenschap is zelf indienen dus meestal de goedkoopste route. Zijn er meer erfgenamen, dan kan een gezamenlijke indiening het griffierecht per persoon verlagen.
