Het verschil tussen een volmacht en een levenstestament is dat een volmacht iemand de bevoegdheid geeft om namens jou te handelen. Een levenstestament bevat meestal een uitgebreide volmacht én kan persoonlijke en medische wensen en aanwijzingen bevatten. De begrippen overlappen dus: een volmacht kan onderdeel zijn van een levenstestament.
Welke vorm past, hangt af van wat je wilt regelen. Wil je iemand toestemming geven voor één handeling, of wil je ook vastleggen hoe die persoon jouw zaken moet regelen als je dat zelf niet meer kunt?
Het verschil tussen een volmacht en een levenstestament op een rij
| Onderwerp | Volmacht | Levenstestament |
|---|---|---|
| Doel | Iemand bevoegdheid geven om namens jou te handelen | Bevoegdheden en vaak ook wensen voor verschillende situaties vastleggen |
| Omvang | Kan beperkt of uitgebreid zijn | Bevat meestal een uitgebreide volmacht met aanvullende aanwijzingen |
| Vorm | Kan onderhands of notarieel zijn, afhankelijk van de handeling | Wordt meestal bij de notaris vastgelegd |
| Persoonlijke wensen | Niet noodzakelijk | Kunnen naast de volmacht worden opgenomen |
De naam van het document is niet allesbepalend. Ook een notariële volmacht kan uitgebreid zijn en aanwijzingen bevatten. Het gaat er vooral om welke bevoegdheden en wensen precies op papier staan.
Eén bevoegdheid of een breder pakket aan afspraken
Met een beperkte volmacht geef je iemand toestemming voor een bepaalde taak. Je kunt bijvoorbeeld iemand machtigen om namens jou een document te ondertekenen. Die persoon krijgt daarmee niet automatisch toestemming om al je andere zaken te regelen.
In een levenstestament kun je iemand juist bevoegdheden geven voor meerdere financiële zaken. Je kunt daarbij aanwijzingen opnemen, bijvoorbeeld over het beheer van je woning of over schenkingen. Ook kun je persoonlijke wensen vastleggen en iemand aanwijzen als vertegenwoordiger voor medische beslissingen.
Een wens op papier is geen garantie dat die altijd kan worden uitgevoerd. Een arts moet bijvoorbeeld ook rekening houden met medische regels en de situatie op dat moment.
De rol van de notaris en andere partijen
Een volmacht hoeft niet altijd via de notaris te lopen. Voor sommige handelingen of organisaties is een notariële akte wel nodig of wordt die verlangd. Een levenstestament wordt meestal door een notaris opgesteld. Die bespreekt de inhoud met je en beoordeelt of je begrijpt wat je vastlegt.
Een notariële akte betekent niet dat een gevolmachtigde meteen overal toegang krijgt. Een bank kan bijvoorbeeld vragen om de akte en om aanmelding en identificatie van de gemachtigde. Ook gelden de grenzen en voorwaarden die in de volmacht staan.
Wanneer is de bevoegdheid bruikbaar?
Je kunt bij een volmacht en bij een levenstestament vastleggen wanneer de bevoegdheid ingaat. Dat kan direct zijn, maar ook pas wanneer je bepaalde zaken zelf niet meer kunt regelen. Bij een latere ingang moet duidelijk zijn hoe wordt vastgesteld dat aan die voorwaarde is voldaan.
Een directe ingang is praktisch als je nu al hulp wilt. Tegelijk kan de gevolmachtigde dan eerder namens je handelen. Bepaal daarom niet alleen wie je vertrouwt, maar ook welke bevoegdheden nodig zijn en of iemand toezicht houdt. Zo sluit de keuze tussen een losse volmacht en een levenstestament aan op wat je werkelijk wilt regelen.
