Het verschil tussen een testament en een levenstestament is het moment waarop ze werken: een testament regelt wat er na je overlijden met je nalatenschap gebeurt. Een levenstestament regelt wie tijdens je leven namens jou mag handelen, bijvoorbeeld als je door ziekte je zaken niet meer zelf kunt regelen.
De documenten vervangen elkaar niet. Met alleen een levenstestament bepaal je bijvoorbeeld niet wie je bezittingen na je overlijden erft.
Het verschil tussen testament en levenstestament op een rij
| Testament | Levenstestament | |
|---|---|---|
| Wanneer? | Na je overlijden | Tijdens je leven |
| Waarvoor? | Je nalatenschap regelen | Je zaken laten regelen en je wensen vastleggen |
| Wie wijs je aan? | Bijvoorbeeld je erfgenamen | Een vertrouwenspersoon die namens je mag handelen |
| Voorbeeld | Bepalen wie een deel van je bezittingen krijgt | Iemand toestemming geven om je financiële zaken te regelen |
Een testament maak je bij de notaris. Ook een levenstestament wordt meestal bij de notaris vastgelegd. Zolang je begrijpt wat je beslist, kun je beide documenten aanpassen. Na je overlijden kan dat niet meer.
Wanneer geldt welk document?
Een testament speelt een rol zodra je bent overleden. Daarin kun je bijvoorbeeld afwijken van de wettelijke regels over wie erft. Zonder testament bepaalt de wet wie je erfgenamen zijn.
Een levenstestament werkt tijdens je leven. Je kunt bepalen of een volmacht meteen geldt of pas onder bepaalde voorwaarden. Zo kan iemand je helpen terwijl je zelf nog beslissingen kunt nemen, maar je kunt ook regelen wie namens je optreedt als je dat niet meer kunt.
De volmacht in een levenstestament eindigt bij je overlijden. De persoon die je tijdens je leven aanwees, kan daarna dus niet op basis van die volmacht je nalatenschap afhandelen.
Heb je beide documenten nodig?
Dat hangt af van wat je wilt regelen. Ben je tevreden met de wettelijke regels voor je erfenis, dan hoeft een testament voor dat doel niet nodig te zijn. Wil je wel afwijken van die regels, dan kun je dat in een testament vastleggen.
Ook zonder levenstestament kunnen er oplossingen zijn als je zelf geen beslissingen meer kunt nemen. Voor financiële zaken kan bijvoorbeeld een maatregel via de rechter nodig zijn. Bij medische beslissingen kent de wet een volgorde van mogelijke vertegenwoordigers. Met een levenstestament kun je vooraf zelf iemand aanwijzen en je wensen vastleggen.
Een nadeel van een levenstestament is dat je iemand bevoegdheden geeft die deze persoon kan misbruiken. Kies daarom iemand die je vertrouwt en bespreek welke bevoegdheden je wilt geven en of er toezicht nodig is.
Je kunt een testament en een levenstestament bij dezelfde notaris laten maken, maar het blijven afzonderlijke documenten met een eigen doel. Bespreek je beide tegelijk, vraag dan wat de prijs per document is en of er een gecombineerd tarief geldt.
Bedenk voor je gesprek met de notaris twee dingen: wie je tijdens je leven mag vertegenwoordigen en wat je na je overlijden anders wilt regelen dan de wet bepaalt. Zo zie je welk document bij welke wens hoort.
