Bij scheiden in gemeenschap van goederen verdeel je de gezamenlijke bezittingen en schulden in principe zo dat ieder de helft van het saldo krijgt. Wat precies gezamenlijk is, hangt onder meer af van je trouwdatum en eventuele huwelijkse voorwaarden. Niet ieder bezit en niet iedere schuld hoeft dus bij de verdeling te horen.
Wat verdeel je bij scheiden in gemeenschap van goederen?
De verdeling gaat over de waarde van de gemeenschap: de gezamenlijke bezittingen min de schulden die daarbij horen. Je hoeft niet elk voorwerp letterlijk te delen. De een kan bijvoorbeeld de auto krijgen en de ander een groter deel van het spaargeld.
Maak samen een overzicht van onder meer:
- De woning, met de hypotheek en eventuele overwaarde of restschuld.
- Bankrekeningen, spaargeld en beleggingen.
- De inboedel, voertuigen en andere waardevolle spullen.
- Leningen, roodstand en andere schulden.
- Een onderneming en verzekeringen met een opgebouwde waarde.
Ook privébezittingen en privéschulden zijn van belang voor het overzicht, al worden die niet automatisch verdeeld. Heeft een van jullie privégeld gebruikt voor een gezamenlijke aankoop, dan kan er een recht op vergoeding bestaan. Dat kan invloed hebben op de uiteindelijke afrekening.
Welke spullen en schulden zijn gezamenlijk?
Ben je vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden? Dan vallen bezittingen en schulden van vóór en tijdens het huwelijk in principe in de gemeenschap. Ben je op of na die datum getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden, dan blijven privébezittingen en privéschulden van vóór het huwelijk meestal privé. Bezittingen die vóór het huwelijk al van jullie samen waren, vallen in principe wel in de gemeenschap.
Een schenking of erfenis kan buiten de verdeling vallen, afhankelijk van de regels die voor jullie huwelijk gelden en de voorwaarden van de schenker of overledene. Ook sommige hoogstpersoonlijke bezittingen of schulden kunnen geheel of gedeeltelijk buiten de gemeenschap blijven.
Staat een rekening of schuld op naam van één partner? Dat betekent niet automatisch dat deze privé is. Bepaal eerst of de rekening of schuld in de gemeenschap valt.
Welke datum telt bij de verdeling?
De gemeenschap wordt bij een scheiding meestal ontbonden op de dag waarop het verzoek tot echtscheiding bij de rechtbank wordt ingediend. Die datum bepaalt in beginsel welke bezittingen en schulden tot de gemeenschap behoren. Wat je daarna afzonderlijk opbouwt, valt daar meestal buiten.
Voor de waarde van bezittingen geldt niet automatisch dezelfde datum. Daarvoor wordt vaak uitgegaan van het moment van verdelen, tenzij jullie iets anders afspreken of er een andere regel geldt. Een huis of belegging kan tussen die momenten in waarde veranderen.
De woning, inboedel en schulden verdelen
Bij een gezamenlijke koopwoning zijn er meestal twee mogelijkheden: je verkoopt de woning of een van jullie neemt die over. Bij verkoop verreken je de verkoopopbrengst met de hypotheek en de kosten. Wat overblijft of tekortkomt, neem je mee in de verdeling.
Wil een van jullie in het huis blijven? Dan moet de hypotheekverstrekker beoordelen of diegene de hypotheek alleen kan dragen. Een afspraak tussen jullie is niet genoeg om de vertrekkende partner uit de aansprakelijkheid voor de hypotheek te ontslaan. Voor de overdracht van een aandeel in de woning is meestal een notariële akte nodig.
Maak voor de inboedel een lijst met de spullen, hun huidige waarde en wie ze krijgt. Gebruik de tweedehandswaarde als uitgangspunt, niet automatisch de oorspronkelijke aankoopprijs. Worden jullie het niet eens over de waarde van bijvoorbeeld een woning of auto, dan kan een taxateur helpen.
Schulden tellen mee in de afrekening. Spreek je af dat één partner een gezamenlijke lening betaalt, dan hoeft de schuldeiser daar niet aan gebonden te zijn. Die kan een partner die aansprakelijk blijft nog steeds aanspreken. Alleen de schuldeiser kan die partner uit de aansprakelijkheid ontslaan.
Wat als één partner meer krijgt?
Krijgt een van jullie bij scheiden in gemeenschap van goederen meer waarde dan waar diegene op grond van de verdeling recht op heeft? Dat heet overbedeling. Vaak betaalt die partner dan een bedrag aan de ander om het verschil te verrekenen. Daarbij kijk je naar het hele overzicht, dus ook naar eventuele schulden die iemand overneemt.
Jullie kunnen samen een andere verdeling afspreken. Dat kan fiscale gevolgen hebben, bijvoorbeeld als een ongelijke verdeling als schenking wordt gezien. Leg daarom niet alleen vast wie wat krijgt, maar ook of en hoe jullie het verschil verrekenen.
Afspraken vastleggen en hulp bij de verdeling
Leg de afspraken over de verdeling vast in een echtscheidingsconvenant. Zet daarin welke bezittingen en schulden ieder krijgt, welke bedragen worden verrekend en wanneer betalingen plaatsvinden. Een mediator kan helpen als overleg lastig is. Komen jullie er niet uit, dan kan de rechter een beslissing nemen.
Voor het indienen van een echtscheidingsverzoek is een advocaat nodig. Een notaris komt vooral in beeld als een notariële akte nodig is, bijvoorbeeld voor de overdracht van de woning. Heeft een van jullie een onderneming of is privévermogen met gezamenlijk vermogen vermengd, dan kan aanvullend juridisch of financieel advies nodig zijn.
Veelgestelde vragen over scheiden in gemeenschap van goederen
Moet je ook pensioen verdelen?
Voor ouderdomspensioen gelden aparte regels. Het pensioen dat tijdens het huwelijk is opgebouwd, wordt bij scheiding in principe verdeeld. Je kunt hierover andere afspraken maken. Pensioen is dus niet hetzelfde als een gewone spaarrekening in de boedel.
Heeft de verdeling invloed op alimentatie?
De verdeling van de gemeenschap en alimentatie zijn verschillende onderwerpen. Bij alimentatie spelen onder meer de behoefte en financiële mogelijkheden van de partners een rol. Ook na een verdeling bij helfte kan daarom alimentatie aan de orde zijn.
Wat als één partner niet wil scheiden?
Je kunt ook alleen een verzoek tot echtscheiding indienen. Als jullie het niet eens worden over de verdeling, kan de rechter daarover beslissen.
Begin met een overzicht van bezittingen, schulden en bewijsstukken. Dat maakt zichtbaar wat jullie moeten verdelen en welke afspraken nog met een bank, schuldeiser of notaris geregeld moeten worden.
