Je moet erfbelasting betalen als de waarde van wat je erft hoger is dan de vrijstelling die voor jou geldt. Je betaalt alleen belasting over het deel boven die vrijstelling. Hoe hoog de vrijstelling is, hangt onder meer af van je relatie met de overledene en het jaar van overlijden.
Ook als je geen geld op je rekening krijgt, kun je erfbelasting verschuldigd zijn. Dat kan bijvoorbeeld als je een bezit of een vordering uit de nalatenschap krijgt.
Wanneer moet ik erfbelasting betalen?
Om te bepalen of je moet betalen, kijk je naar jouw eigen verkrijging uit de nalatenschap, niet alleen naar de totale erfenis. Doorloop deze stappen:
- Bepaal wat je krijgt. Kijk naar je erfdeel en naar eventuele andere rechten uit de nalatenschap. Een testament kan bepalen wie wat krijgt.
- Bepaal de waarde. Daarbij tellen bezittingen en schulden van de overledene mee. De waarde voor de erfbelasting kan anders zijn dan het bedrag dat je direct ontvangt.
- Vergelijk je verkrijging met je vrijstelling. Blijft de waarde daaronder, dan betaal je geen erfbelasting. Komt de waarde erboven, dan betaal je belasting over het meerdere.
De vrijstelling verschilt per relatie met de overledene. Bij een overlijden in 2026 is die voor een kind € 26.230 en voor een partner € 828.035. Bij een partner kan de vrijstelling lager uitvallen door bepaalde pensioenrechten. Voor de partnerregeling gelden fiscale voorwaarden.
Ook belasting zonder directe uitbetaling
Erf je een huis, sieraden of andere spullen? Dan kan de waarde daarvan meetellen voor de erfbelasting, ook als je geen geld erft. Je kunt daardoor belasting moeten betalen terwijl je het bezit eerst nog moet verkopen om geld vrij te maken.
Bij de wettelijke verdeling krijgt de langstlevende partner meestal de bezittingen en krijgen de kinderen een geldvordering. Ook over het erfdeel van een kind kan dan al erfbelasting verschuldigd zijn, terwijl het kind zijn geld nog niet kan opeisen.
Ook als je bent onterfd en aanspraak maakt op je legitieme portie, kun je erfbelasting moeten betalen. Voor een kind gelden daarbij dezelfde vrijstelling en tarieven als voor een kind dat erfgenaam is.
Wanneer betaal je geen erfbelasting?
Je betaalt geen erfbelasting als de waarde van jouw verkrijging niet hoger is dan jouw vrijstelling. Heb je de erfenis verworpen en krijg je ook niets anders uit de nalatenschap, dan betaal je daarover geen erfbelasting.
De woonplaats van de overledene speelt ook een rol. Woonde de overledene in Nederland, dan kan Nederlandse erfbelasting verschuldigd zijn. Ook na vertrek uit Nederland kan dat nog gelden, bijvoorbeeld als een Nederlander binnen 10 jaar na emigratie overlijdt.
Erven jij en je partner allebei van dezelfde persoon? Voor de erfbelasting worden jullie verkrijgingen meestal bij elkaar opgeteld en geldt de vrijstelling maar één keer. Voor sommige samenwonende familieleden bestaat een uitzondering.
Leg voor jouw situatie vast wat je verkrijgt en wat de fiscale waarde daarvan is. Vergelijk die waarde vervolgens met de vrijstelling voor jouw relatie en het jaar waarin de overledene stierf.
