Je kunt kleinkinderen onterven door dit in een testament bij de notaris vast te leggen. Of een onterfd kleinkind toch recht heeft op een geldbedrag, hangt vooral af van de vraag of zijn of haar ouder, jouw kind, nog leeft.
Een kleinkind erft meestal niet rechtstreeks van een grootouder zolang de eigen ouder nog leeft en erfgenaam is. Toch kan het verstandig zijn om je wensen over kleinkinderen in je testament te bespreken, bijvoorbeeld voor het geval je kind eerder overlijdt dan jij.
Wanneer kunnen kleinkinderen van je erven?
Een kleinkind kan volgens de wet in de plaats van zijn ouder erven. Dit heet plaatsvervulling. Dat gebeurt bijvoorbeeld als jouw kind eerder is overleden en zelf kinderen achterlaat. De kleinkinderen verdelen dan samen het erfdeel dat hun ouder volgens de wet zou hebben gekregen.
Ook als je een kind in je testament onterft, kunnen zijn kinderen door plaatsvervulling erfgenaam worden. Wil je niet dat zij in plaats van hun ouder erven? Dan is alleen het onterven van je kind niet genoeg. Bespreek met de notaris hoe je ook je kleinkinderen uitsluit.
Heb je een kleinkind zelf als erfgenaam in je testament opgenomen? Dan kan dat kleinkind op grond van je testament erven, ook als zijn ouder nog leeft. Wil je dat veranderen, dan moet je je testament laten aanpassen.
Kleinkinderen onterven en de legitieme portie
Een onterfd kleinkind kan soms aanspraak maken op de legitieme portie: een wettelijk recht op een geldbedrag. Dat kan bijvoorbeeld als de ouder van het kleinkind, jouw kind, al is overleden. Het kleinkind wordt door een beroep op de legitieme portie geen erfgenaam en krijgt daardoor geen recht op spullen uit je nalatenschap.
Leeft de ouder van het kleinkind nog en heb je die ouder onterfd? Dan heeft het kleinkind zelf geen recht op een legitieme portie uit jouw nalatenschap. Het onterfde kind kan daar zelf wel een beroep op doen.
De legitieme portie is niet automatisch een uitbetaling. Het kleinkind of zijn wettelijke vertegenwoordiger moet er zelf een beroep op doen. Dat moet binnen vijf jaar na jouw overlijden. Soms geldt een kortere termijn als een belanghebbende die stelt. Het moment waarop het geld opeisbaar is, kan later liggen, bijvoorbeeld als je echtgenoot nog leeft.
Zo leg je de uitsluiting vast
Wil je een kleinkind uitsluiten van je erfenis, dan maak of wijzig je een testament bij de notaris. Een losse brief of een mondelinge afspraak is daarvoor niet genoeg. Neem je bestaande testament mee en bespreek in ieder geval:
- Welk kleinkind je wilt uitsluiten en of dat ook geldt voor eventuele verdere nakomelingen.
- Wat er moet gebeuren als de ouder van het kleinkind eerder overlijdt dan jij.
- Wie je nalatenschap krijgt als het kleinkind niet erft.
- Of een uitgesloten kleinkind mogelijk een beroep kan doen op de legitieme portie.
Je hoeft niet al je kleinkinderen op dezelfde manier te behandelen. Je kunt bijvoorbeeld één kleinkind uitsluiten en een ander wel laten erven. De precieze formulering bepaalt mede wat er gebeurt als de familie in de toekomst verandert.
Bespreek je gezinssituatie met de notaris voordat je het testament laat vastleggen. Zo wordt duidelijk of je alleen een erfdeel uitsluit of ook rekening moet houden met een mogelijke legitieme portie van een kleinkind.
