De wettelijke gemeenschap van goederen bepaalt welke bezittingen en schulden van jou en je partner samen zijn als jullie trouwen zonder huwelijkse voorwaarden. Trouw je op of na 1 januari 2018, dan geldt automatisch de beperkte gemeenschap van goederen. Bezittingen en schulden die ieder van jullie vóór het huwelijk privé had, blijven in principe privé.
Ben je vóór 1 januari 2018 getrouwd zonder huwelijkse voorwaarden? Dan geldt in principe de algehele gemeenschap van goederen. Daarin vallen meer bezittingen en schulden samen. Bij een internationaal huwelijk kunnen andere regels gelden.
Wanneer geldt de wettelijke gemeenschap van goederen?
De wet regelt automatisch wat jullie samen delen als je trouwt zonder andere afspraken bij de notaris te maken. Je hoeft daarvoor zelf niets te ondertekenen. De huwelijksdatum bepaalt welke wettelijke regeling bij de start van jullie huwelijk geldt.
Voor een huwelijk dat vóór 1 januari 2018 is gesloten, is de wettelijke regeling niet automatisch veranderd door de nieuwe wet. Wie toen in algehele gemeenschap trouwde, blijft daar in principe in getrouwd.
Wat valt bij een nieuw huwelijk in de gemeenschap?
Bij een huwelijk op of na 1 januari 2018 bestaat er naast het gezamenlijke vermogen ook privévermogen van ieder van jullie. In de gemeenschap vallen in het algemeen:
- Bezittingen die jullie tijdens het huwelijk opbouwen, zoals spaargeld uit loon.
- Bezittingen die vóór het huwelijk al van jullie samen waren.
- De meeste schulden die tijdens het huwelijk ontstaan.
- Schulden van vóór het huwelijk die horen bij bezittingen die toen al van jullie samen waren.
Een bankrekening op naam van één partner betekent niet automatisch dat het saldo privé is. Staat op die rekening bijvoorbeeld spaargeld uit loon dat tijdens het huwelijk is verdiend, dan valt dat geld normaal gesproken in de gemeenschap.
Een bijzondere situatie ontstaat als jullie vóór het huwelijk al samen een bezit hadden, maar niet voor een gelijk deel. Dat bezit valt in principe in de gemeenschap. Bij het einde van de gemeenschap hebben jullie normaal gesproken ieder recht op de helft. Eventuele vergoedingsrechten kunnen daarbij een rol spelen.
Wat blijft buiten de gemeenschap?
Bezittingen en schulden die vóór het huwelijk van één partner waren, blijven bij de huidige wettelijke regeling in principe privé. Denk aan spaargeld dat je zelf al had voordat je trouwde, of aan een persoonlijke lening die je vóór het huwelijk afsloot.
Ook een schenking of erfenis blijft meestal privé, ongeacht of je die vóór of tijdens het huwelijk ontvangt. Een schenker of erflater kan wel bepalen dat de schenking of erfenis in de gemeenschap valt.
Onder de oudere wettelijke regeling vallen schenkingen en erfenissen juist in principe wél in de gemeenschap. Dat is anders als bijvoorbeeld een uitsluitingsclausule bepaalt dat de partner niet meedeelt.
Waarom een administratie van privébezit helpt
Als jullie later moeten vaststellen wat privé is en wat samen, kan bewijs nodig zijn. Dat speelt bijvoorbeeld als privéspaargeld op een gezamenlijke rekening terechtkomt of als jullie samen een aankoop betalen met geld van één partner.
Bewaar daarom documenten die laten zien waar geld of bezit vandaan komt. Denk aan bankafschriften rond de trouwdatum, een aankoopbewijs of stukken over een schenking. Kun je niet bewijzen dat een bezit privé is, dan wordt het in principe als gemeenschappelijk beschouwd.
Betaal je met privégeld voor een gezamenlijk bezit, dan kan een recht op vergoeding ontstaan. De uitkomst hangt af van de betaling en van eventuele afspraken tussen jullie.
Schulden en de wettelijke gemeenschap van goederen
Een schuld die tijdens het huwelijk ontstaat, kan in de gemeenschap vallen, ook als maar één partner de schuld is aangegaan. Dat betekent niet dat elke schuldeiser de andere partner automatisch persoonlijk kan aanspreken. Wie moet betalen en op welk vermogen een schuldeiser zich mag verhalen, zijn verschillende vragen.
Een privéschuld van vóór het huwelijk blijft bij de huidige regeling in principe privé. Toch kan een schuldeiser soms ook verhaal zoeken op gemeenschappelijk vermogen. De wettelijke regels bieden de andere partner daarbij bescherming, maar de situatie hangt af van de schuld en het vermogen.
Veelgestelde vragen
Hoe weet je welke wettelijke regeling voor jou geldt?
Begin bij je huwelijksdatum en ga na of jullie huwelijkse voorwaarden hebben gemaakt of later hebben gewijzigd. Afspraken kunnen zijn ingeschreven in het openbare huwelijksgoederenregister. Niet elke afspraak is daaruit af te leiden, dus bewaar ook de notariële akte.
Kun je afwijken van de wettelijke regeling?
Ja. Je kunt bij de notaris afspraken maken over wat privé blijft en wat jullie delen. Dat kan vóór het huwelijk en ook tijdens het huwelijk. Afspraken tussen partners veranderen niet zomaar de rechten van een bestaande schuldeiser.
Voor de wettelijke gemeenschap van goederen zijn vooral twee momenten van belang: wat ieder van jullie bezat toen het huwelijk begon en wat daarna is opgebouwd. Met stukken over die beginstand kun je later beter laten zien wat privé is gebleven.
