Mentorschap en bewindvoering zijn twee maatregelen die iemand beschermen die niet alles meer zelf kan regelen. Een mentor helpt bij persoonlijke beslissingen over zorg en begeleiding. Een bewindvoerder beheert geld en bezittingen die onder bewind staan. Heeft iemand op beide gebieden hulp nodig, dan kan de rechter beide maatregelen instellen.
Het verschil tussen mentorschap en bewindvoering
Het verschil zit in het soort beslissingen. De mentor komt op voor persoonlijke belangen, terwijl de bewindvoerder zich bezighoudt met financiële belangen. Beiden moeten de betrokkene zo veel mogelijk betrekken bij hun werk.
- Een mentor helpt bij beslissingen over verzorging, verpleging, behandeling en begeleiding. De mentor bespreekt bijvoorbeeld met zorgverleners welke ondersteuning nodig is en of afspraken worden nagekomen.
- Een bewindvoerder beheert de goederen die onder bewind staan. Dat kan gaan om bankrekeningen, inkomsten en bezittingen. De bewindvoerder regelt bijvoorbeeld betalingen en houdt de financiële administratie bij.
Een mentor mag niet automatisch de bankrekening beheren. Andersom mag een bewindvoerder niet op basis van het bewind beslissen over een medische behandeling. Daarvoor is een aparte bevoegdheid nodig, bijvoorbeeld doordat dezelfde persoon ook als mentor is benoemd.
Kun je een mentor en bewindvoerder tegelijk hebben?
Ja. Als iemand zowel hulp nodig heeft bij zorgbeslissingen als bij geldzaken, kunnen mentorschap en bewindvoering naast elkaar bestaan. De rechter beoordeelt voor elke maatregel of die nodig is.
De rechter kan twee verschillende personen benoemen: een mentor voor de zorg en een bewindvoerder voor het geld. Het is ook mogelijk dat één geschikte persoon beide rollen krijgt. Bij de aanvraag kun je een voorkeur voor een mentor en een bewindvoerder aangeven. De rechter beslist over de benoeming en volgt de voorkeur meestal als daar geen goede reden tegen is.
Dezelfde persoon in beide rollen kan handig zijn, omdat die de zorg en de financiën goed op elkaar kan afstemmen. Twee personen kunnen juist prettig zijn als iemand veel van zorg weet en een ander goed is met administratie. Een nadeel van twee vertegenwoordigers is dat zij vaker moeten overleggen.
Hoe werken een mentor en bewindvoerder samen?
Persoonlijke keuzes en geldzaken raken elkaar soms. Stel dat iemand extra begeleiding nodig heeft waarvoor een eigen bijdrage moet worden betaald. De mentor bespreekt de zorgbehoefte en de mogelijkheden met de betrokken persoon en de zorgverlener. De bewindvoerder kijkt naar de betaling en de gevolgen voor het beschikbare geld.
Ook bij een verhuizing naar een zorginstelling kunnen beide rollen samenkomen. De mentor helpt bij beslissingen over de passende zorg en begeleiding. De bewindvoerder regelt de financiële kant, voor zover die onder het bewind valt. Voor sommige handelingen met bezittingen is toestemming van de rechter nodig.
Goede samenwerking betekent niet dat de mentor en bewindvoerder alles onderling kunnen beslissen. Ze moeten de betrokkene zo veel mogelijk laten meedenken en zelf laten beslissen waar dat kan.
Mentorschap en bewindvoering samen aanvragen
Je kunt mentorschap en bewindvoering tegelijk aanvragen bij de kantonrechter. Dat kan met hetzelfde formulier. Vraag je beide maatregelen tegelijk aan, dan betaal je eenmaal griffierecht, de kosten voor de behandeling door de rechtbank.
Op het formulier geef je aan waarom hulp nodig is bij zowel persoonlijke zaken als geldzaken. Je kunt ook voorstellen wie mentor en wie bewindvoerder wordt. De rechter beoordeelt of de maatregelen nodig zijn en of de voorgestelde personen geschikt zijn.
Bestaat er al bewind en wordt later mentorschap aangevraagd, dan is dat een nieuwe aanvraag en betaal je opnieuw griffierecht. De bewindvoerder kan zelf ook om mentorschap voor de betrokkene vragen.
Wat mag iemand zelf blijven beslissen?
Bij mentorschap en bewindvoering blijf je handelingsbekwaam. Dat betekent dat je niet, zoals bij curatele, in het algemeen de bevoegdheid verliest om zelf rechtshandelingen te verrichten.
Er zijn wel grenzen. Voor beslissingen over goederen die onder bewind staan, is vaak medewerking van de bewindvoerder nodig. Een mentor helpt bij zorgbeslissingen en treedt namens je op als je daar zelf niet goed over kunt beslissen. Bij heel persoonlijke keuzes blijft de beslissing bij jou. Zo kan een mentor niet namens jou een euthanasieverklaring opstellen of een echtscheidingsverzoek indienen.
Veelgestelde vragen
Is bewindvoering bij dementie verplicht?
Nee. Een diagnose betekent niet automatisch dat bewind of mentorschap nodig is. Het gaat erom welke beslissingen iemand nog zelf kan nemen en welke hulp daarbij nodig is.
Kan een familielid mentor en bewindvoerder worden?
Ja. Een familielid kan voor beide rollen worden voorgesteld. De rechter beoordeelt of die persoon geschikt is en benoemt de mentor en bewindvoerder. Er kan ook een professionele vertegenwoordiger worden gekozen.
Wat kost de combinatie van mentorschap en bewindvoering?
Naast griffierecht kan er een vergoeding zijn voor de werkzaamheden van de mentor en bewindvoerder. De hoogte hangt onder meer af van wie de taken uitvoert en of één persoon beide rollen heeft. Bij een laag inkomen kan bijzondere bijstand mogelijk zijn voor de vergoeding.
Wat kun je doen als je niet tevreden bent over je mentor?
Bespreek eerst wat er misgaat. Kom je er samen niet uit, dan kun je een klacht indienen bij de rechter. Je kunt de rechter ook vragen een andere mentor te benoemen of het mentorschap te stoppen als het niet meer nodig is.
Maak bij een combinatie van beide maatregelen duidelijke afspraken over contact en overleg. Zo weten de betrokkene, de mentor en de bewindvoerder wie welke beslissing voorbereidt en wanneer samenwerking nodig is.
